Na mapie artystycznej Krakowa pojawiło się nowe, wyjątkowe dzieło. Z okazji jubileuszu 80-lecia Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki na ścianie budynku Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki powstał pierwszy w historii uczelni mural. Monumentalne malowidło, widoczne z kilku kierunków, łączy w sobie tradycję i nowoczesność – ukazując patrona uczelni w stylistyce rysunku technicznego. Autorem projektu jest krakowski artysta Marcin Wierzchowski, a jego koncepcja zwyciężyła w otwartym konkursie artystycznym.
Artystyczny hołd dla inżynierii i historii
Mural powstał jako trwały symbol obchodów 80-lecia Politechniki Krakowskiej – uczelni, która od ośmiu dekad łączy świat nauki, technologii i kultury. „Wiele wydarzeń jubileuszowych miało charakter ulotny, zamknięty w czasie. Mural pozostanie z nami na lata, upamiętniając to wyjątkowe święto i wpisując się w przestrzeń kampusu” – podkreśla prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej i przewodniczący komisji konkursowej.
Rektor zaznacza również, że wybór miejsca ekspozycji nie był przypadkowy. Główny kampus Politechniki, położony w samym sercu miasta, sąsiaduje z jednym z najważniejszych węzłów komunikacyjnych Krakowa. Codziennie mijają go tysiące mieszkańców, studentów, pracowników biurowców, a także pasażerowie komunikacji miejskiej i kolei. Dzięki temu mural stanie się elementem miejskiego krajobrazu, dostępnym dla szerokiego grona odbiorców.
Konkurs, który połączył sztukę i technikę
Koncepcja muralu została wyłoniona w konkursie otwartym dla artystów sztuk wizualnych z całej Polski. Organizatorzy postawili przed uczestnikami ambitne zadanie: połączenie jubileuszowego charakteru projektu z kontekstem historycznym miejsca i inżynierskim duchem uczelni. Zgłoszono aż 52 projekty – różnorodne pod względem formy, stylu i przekazu. Jury doceniło zwycięską koncepcję za jej oryginalność, zgodność z tematem oraz potencjał wizualny w przestrzeni miejskiej.
„Konkursowa formuła wyłaniania projektów pozwala artystom działać na równych zasadach, bez kompromisów i wpływów zewnętrznych. To rodzaj twórczej loterii, w której wynik poznajemy dopiero przy składaniu gotowej pracy” – mówi Marcin Wierzchowski, autor zwycięskiego projektu.
Kościuszko w języku inżynierów
Artystyczna wizja Wierzchowskiego w wyjątkowy sposób łączy postać Tadeusza Kościuszki z językiem inżynierii. Na białym tle, w chłodnej palecie błękitów, widzimy portret patrona uczelni wykonany w konwencji rysunku technicznego – precyzyjnego, minimalistycznego, a jednocześnie pełnego wyrazu. W dolnym rogu muralu, w „tabeli opisowej projektu”, znalazły się akcenty jubileuszowe – subtelne, ale znaczące odniesienie do tradycji technicznego dokumentowania projektów.
„Chciałem, aby mural współgrał z budynkiem nie tylko wizualnie, ale też znaczeniowo – by przemawiał językiem inżynierów i projektantów. Dzięki temu zyskał on pełniejszy kontekst i mocniejszy związek z miejscem, które zdobi” – tłumaczy artysta.
Komisja ekspertów i artystyczny nadzór
Oceny nadesłanych prac oraz wyboru zwycięzcy dokonała komisja złożona z przedstawicieli świata nauki, sztuki i kultury. W jej skład weszli m.in. prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej; prof. dr hab. sztuk plastycznych Andrzej Bednarczyk, rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie; dr Kazimierz Koprowski, dyrektor Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon; prof. dr hab. inż. arch. Maria Żychowska z Wydziału Architektury PK; Aleksandra Litorowicz, prezeska Fundacji Puszka; Marta Kutniowska, plastyk Miasta Krakowa oraz mgr Anna Chmura, kierowniczka Działu Promocji PK.
Dyrektorem Artystycznym konkursu był znany krakowski twórca Artur Wabik – badacz i kurator, specjalizujący się w sztuce muralu. Dzięki temu przedsięwzięcie zyskało solidne zaplecze merytoryczne i estetyczne.
Mural w zgodzie z przestrzenią miasta
Projekt Marcina Wierzchowskiego uzyskał wszystkie wymagane akceptacje urzędowe i został w pełni dopasowany do wymogów tzw. uchwały krajobrazowej dla Starego Miasta. To przykład harmonijnego połączenia współczesnej sztuki z zabytkową tkanką miejską – bez naruszania jej charakteru.
Sam artysta znany jest z licznych realizacji muralowych w Krakowie, Wrocławiu, Cieszynie i Mińsku Mazowieckim. Od lat angażuje się również w inicjatywę „101 Murali dla Krakowa”, wspierając rozwój sztuki w przestrzeni publicznej.
Symbol na kolejne dekady
Oficjalne otwarcie muralu odbyło się 20 października, z udziałem władz rektorskich, członków Senatu Politechniki Krakowskiej, studentów oraz zaproszonych gości. Symbolicznego przecięcia wstęgi dokonał rektor uczelni prof. Andrzej Szarata. Uroczystość stała się jednym z najważniejszych punktów programu obchodów jubileuszu 80-lecia Politechniki.
Nowy mural nie jest jedynie ozdobą kampusu – to manifestacja idei, że sztuka i technika mogą tworzyć wspólny język. To także dowód, że inżynieria, podobnie jak sztuka, wymaga wyobraźni, pasji i wrażliwości na piękno formy.
W ten sposób Politechnika Krakowska w wyjątkowy sposób świętuje swoją historię – patrząc w przyszłość z szacunkiem dla tradycji, której symbolem pozostaje Tadeusz Kościuszko.
